كه در سال 897 تأليف شده ، چنان كه در « كشف الظنون 1 : 581 » فرموده . دويم : « روضات الجنات در اصول اعتقادات » تأليف حسن كافى آق‌حصارى رومى كه در سنه 1025 وفات كرده و آن را در « ايضاح المكنون 1 : 584 » ذكر كرده ، و غير از آنها اينجانب ديگر مطلع نشده‌ام كه كتابى بدين نام تأليف شده باشد . و مؤلف بزرگوار اين كتاب كلمه‌ئى را كه در بسيارى از كتب در ديباچه بعد از ذكر نام كتاب مىآوردند ( و آن را مرادف مىگويند و غالبا مشعر بر موضوع آن كتاب مىباشد ) ؛ براى آن عبارت « فى أحوال العلماء و السادات » را در ديباچهء جلد چهارم اختيار و ذكر فرموده ، و چند سالى پس از طبع و انتشار آن - چنان كه در « تذكرة القبور : 64 » اشاره بدان نموده - معروف به « رجال آقا ميرزا محمد باقر » گرديده . پس از آن در اين صفحهء « تذكره » فرمايد : در اين اوقات هر كتابى از علما چاپ خورده بيان حال مصنف آن از اين كتاب مبارك ثبت مىشود ، و أنيس خوبى است براى اهل علم و فوائد رجاليه هم بسيار دارد ؛ ولى عنوان رجالى كه از مقدمات فقه قرار داده‌اند نيست بلكه در احوال علما و فضلاء شيعه و سنى است و از بسيارى از علوم و فنون فوائدى ، انتهى . و مؤلف آن را در چهار جلد قرار داده و كسانى را كه مىخواسته احوالشان را ذكر كند به ترتيب حروف اوائل اسماء آنها از « أ ، ب ، ت ، ث ، الخ » مرتب نموده و از اين قرار آن را در چندين باب مقرر داشته و در هر بابى نخست اسماء فقهاء شيعه و سپس اسماء بسيارى از علماء شيعه يا اهل سنت را از هر صنفى كه بوده‌اند : فقيه ، حكيم ، عارف ، صوفى ، اديب و غيره را آورده بدين‌ترتيب : جلد اول : از حرف « الف » با « ب » ابراهيم تا آخر حرف « جيم » با « نون » جنيد ، شش باب ، انجام تأليف آن 25 محرم سنه 1271 ، و در مقدمهء چاپ سيم فرمايد : اين تاريخ را ناچار بايد تاريخ تجديد نظر در كتاب گرفت . جلد دويم : از حرف « حاء » مهمله با « سين » حسن تا « ظ » با « الف » ظالم ، دوازده باب ، انجام تأليف آن پسينك روز 4 شنبه 14 شعبان سنه 1263 . جلد سيم : از حرف عين مهمله با « ب » عبد الجليل ، تا « كاف » با « ميم » از قسم 3 كميل ، چهار باب . انجام تأليف آن پسينك روز يك شنبه 22 ج 1 سنه 1284 ، و در اين قسم